www.igya.pl

Bruzdogłowiec szeroki – (Diphyllobothrium latum)
(dawna nazwa: Dibothriocephalus latus)

Choroba: Difilobotrioza (Diphyllobothriosis)

Dane ogólne

Tasiemiec wielodomowy: żywicielem ostatecznym jest ssak: człowiek, pies, wydra, foka, lis, kot; żywicielami pośrednimi są: oczlik i ryba. U ssaków pasożytuje w jelicie cienkim.

Tasiemiec ten dorasta do 10 m długości; ciało liczy wówczas około 4 tysięcy członów (proglotydów; l.poj. proglotyd – człon, l.mn. proglotydy, łac. proglottis). Główka – scolex, dawniej określana nazwą czerwioch ma długość 3 mm i dwie bruzdy przyssawkowe.

Układ rozrodczy męski leży po grzbietowej części członów i zbudowany jest z jąder, nasieniowodów, pęcherzyka nasiennego, przewodu wytryskowego i prącia uchodzącego do zatoki płciowej.

Układ rozrodczy żeński po brzusznej stronie członów i zbudowany jest z jajników, jajowodów, ootypu (zbiornik nasienny), gruczołu żółtkowego, pochwy, gruczołów skorupkowych i macicy. Zapłodnienie zachodzi w ootypie. Plemniki wnikają do ootypu przez pochwę. Najczęściej zachodzi samozaplemnienie, rzadko bowiem w jednym żywicielu są dwa osobniki (zaplemnienie krzyżowe).

Zapłodnione jaja wydostają się wraz z kałem do wody (zbiorniki i cieki wodne). Wylęgłe onkosfery (koracidia) dzięki posiadaniu rzęsek pływają; wyposażone są w 6 haków. Zostają pożarte przez widłonogi - oczliki. W jelicie widłonoga (Cyclops, Diaptomus) koracidium traci rzęski, przebija się do jamy ciała i przekształca w procerkoid Procerkoid posiada cerkomer, czyli wachlarzykowaty ogonek z 6 hakami. Oczlik zostaje zjedzony przez rybę. W ciele ryby procerkoid traci cerkomer i rozwija się w finnę pleurocerkoid (forma wągra niepęcherzykowata). Pleurocerkoid zasiedla tkankę mięśniową i wątrobę ryby. Człowiek lub inny ssak staje się żywicielem ostatecznym po spożyciu ryby z finnami. Pasożyt rozpowszechniony jest wśród ludności spożywającej ryby surowe lub półsurowe (Kanada, Norwegia, Finlandia, kraje byłego Związku Radzieckiego, Alaska, Afryka, Eskimosi).

Tasiemiec chłonie znaczne ilości kobaltu i witaminy B12, przez co człowiek narażony jest na wystąpienie niedokrwistości megaloblastycznej (Addisona-Biermera). Istotna jest rozmowa z pacjentem na temat stosowanej diety i zwyczajów dietetycznych, co może ułatwić podjęcie właściwych metod diagnostycznych. U chorych występują nudności, wymioty, zgaga, wilczy głód lub brak łaknienia, rozszerzenie źrenic, wychudzenie, biegunka, eozynofilia, bóle brzucha, dreszcze nocne.

Badanie kału na obecność żółtych lub brązowawych jaj z wieczkiem.

Prazykwantel (Cesol, Biltricide) 20 mg/kg m.c. Domięśniowo witamina B12. Ponadto pełna witaminoterapia.

Unikanie spożywania na surowo ryb.