Chcę mieć zdrową tarczycę (Tadeusz Górowski)

  Autor jest doświadczonym klinicystą. Od wielu lat zajmuje się leczeniem chorób tarczycy, poznał więc problemy i wątpliwości najczęściej trapiące pacjentów. W swojej książce stara się rozwiać przesadne obawy związane z chorobami tarczycy. Uświadamia czytelnikowi, że schorzenia tego gruczołu w przeważającej części mogą być skutecznie leczone. Unikając trudnej terminologii medycznej wyjaśnia, co to jest tarczyca i jak funkcjonuje; umożliwia zrozumienie, na czym polegają choroby tarczycy, jak się je rozpoznaje i leczy. Zdjęcia ukazują najważniejsze objawy zewnętrzne tych chorób. Poradnik przeznaczony jest dla szerokiego kręgu czytelników, przede wszystkim jednak dla chorych oraz dla osób, które podejrzewają u siebie chorobę tarczycy.

SPIS TREŚCI

1. Budowa i czynność prawidłowej tarczycy.................................    11
Hormony i ich rola w ustroju człowieka (wiadomości ogólne)................    11
Budowa tarczycy...........................................................    13
Czynność tarczycy ........................................................    14
2. Badania diagnostyczne tarczycy.........................................    17
Uwagi wstępne ............................................................    17
Ocena budowy tarczycy uzyskana badaniem fizycznym.........................    17
Badania pomocnicze w przeprowadzaniu oceny budowy tarczycy  ..............    18
Badania rentgenowskie.....................................................    18
Badanie ultrasonograficzne................................................    19
Badania scyntygraficzne ..................................................    19
Badania mikroskopowe tkanki tarczycowej ..................................    20
Biopsja cienkoigłowa .....................................................    20
Badania histopatologiczne tarczycy........................................    21
Badania biochemiczne w diagnostyce chorób tarczycy........................    21
Badanie stężenia tyreotropiny i hormonów tarczycy w surowicy krwi ........    21
Badanie zawartości przeciwciał tarczycowych i tyreoglobu-
liny w surowicy krwi......................................................    24
Oznaczanie stężenia cholesterolu w surowicy krwi..........................    26
Niektóre badania wykonywane za pomocą izotopów promieniotwórczych ........    27
Teoretyczne podstawy stosowania jodu promieniotwórczego ..................    27
Scyntygrafia tarczycy ....................................................    30
3. Podstawowe leki stosowane w chorobach tarczycy ........................    35
Niektóre leki zmniejszające wydzielanie hormonów tarczycy.................    35
Działanie jodu w chorobach tarczycy.......................................    37
Rola jodu w profilaktyce i leczeniu wola obojętnego.......................    37
Działanie jodu w nadczynności tarczycy....................................    37
Niepożądane działanie jodu w niektórych chorobach tarczycy  ..............    39
Leki zawierające hormony tarczycy.........................................    40
Niektóre leki o znaczeniu pomocniczym.....................................    41
4. Wole obojętne sporadyczne i endemiczne.................................    44
Wole sporadyczne .........................................................    45
Leczenie wola obojętnego .................................................    49
Leczenie zachowawcze .....................................................    49
Leczenie chirurgiczne ....................................................    52
Leczenie jodem promieniotwórczym .........................................    56
Wole endemiczne...........................................................    57
5. Choroba Gravesa-Basedowa i wole guzkowe nadczynne......................    60
Uwagi wstępne ............................................................    60
Choroba Gravesa - Basedowa................................................    61
Niektóre ważne objawy choroby Gravesa - Basedowa..........................    66
Tyreotoksykoza ...........................................................    66
Wole......................................................................    67
Zmiany oczne .............................................................    68
Obrzęk przedgoleniowy.....................................................    72
Rozpoznanie choroby Gravesa - Basedowa ...................................    73
Wole guzkowe nadczynne ...................................................    75
Nadczynność tarczycy o groźnym nasileniu objawów choroby
(przełom w nadczynności tarczycy).........................................    79
6. Leczenie nadczynności tarczycy.........................................    81
Uwagi wstępne.............................................................    81
Leczenie zachowawcze lekami przeciwtarczycowymi...........................    82
Powikłania ...............................................................    84
Leczenie chirurgiczne.....................................................    87
Powikłania ...............................................................    89
Leczenie jodem promieniotwórczym .........................................    91
7. Leczenie niektórych przypadków choroby Gravesa -
Basedowa i nadczynnego wola guzkowego wymagających
specjalnego postępowania..................................................    97
Leczenie nadczynności tarczycy u ciężarnych...............................    97
Leczenie nadczynności tarczycy u dzieci i młodzieży.......................    99
Profilaktyka i leczenie stanów przed przełomowych
i przełomu tarczycowego...................................................   100
Leczenie zmian ocznych związanych z chorobą Gravesa-
- Basedowa................................................................   101
Kortykosteroidoterapia....................................................   103
Napromieniowanie .........................................................   103
Leczenie chirurgiczne.....................................................   104
Leczenie obrzęku przedgoleniowego w chorobie Gravesa-
- Basedowa................................................................   104
Leczenie tyreotoksykozy będącej następstwem
przyjmowania hormonów tarczycy............................................   105
8. Niedoczynność tarczycy.................................................   106
Podział i przyczyny niedoczynności tarczycy...............................   106
Niedoczynność tarczycy u dorosłych........................................   108
Objawy....................................................................   108
Leczenie .................................................................   113
Niedoczynność tarczycy u dzieci i młodzieży...............................   116
Niedoczynność tarczycy wrodzona...........................................   116
Niedoczynność tarczycy młodzieńcza .......................................   117
9. Zapalenie tarczycy.....................................................   119
Uwagi wstępne ............................................................   119
Ostre zapalenie tarczycy..................................................   119
Podostre zapalenie tarczycy...............................................   121
Przewlekłe zapalenie tarczycy.............................................   123
Choroba Hashimoto ........................................................   123
Inne postacie zapalenia przewlekłego......................................   127
10. Nowotwory złośliwe tarczycy...........................................   129
Uwagi wstępne ............................................................   129
Raki tarczycy ............................................................   130
Raki zróżnicowane.........................................................   131
Rak brodawkowaty .........................................................   131
Rak pęcherzykowy..........................................................   132
Raki niezróżnicowane......................................................   132
Raki rdzeniaste...........................................................   133
Rozpoznanie raka tarczycy.................................................   133
Leczenie raka tarczycy....................................................   135
Niektóre złośliwe nowotwory tarczycy nie będące rakiem....................   139
Alfabetyczny wykaz skrótów i objaśnień
niektórych terminów.......................................................   140

OD AUTORA

  Czwarte wydanie opracowanej przeze mnie monografii dla lekarzy „Choroby tarczycy", pomimo dużego nakładu zostało wyczerpane w ciągu dwóch miesięcy. Nasunęło mi to przypuszczenie, że część tego nakładu została wykupiona przez chorych. Postanowiłem wówczas opracować monografię o chorobach tarczycy dla chorych, a właściwie dla ogółu osób zainteresowanych tymi chorobami. Miała to być jednak nie broszura podająca ogólnikowe informacje, ale książka popularnonaukowa. Dopiero niedawno powstały warunki umożliwiające wydanie takiego opracowania.

  Książka jest przeznaczona dla szerokiego grona czytelników, w tym również dla części personelu medycznego — przede wszystkim jednak dla chorych oraz dla osób, które podejrzewają u siebie chorobę tarczycy.

  Choroby tarczycy są rozpowszechnione, a ich leczenie jest przeważnie skuteczne. Pomimo to wzbudzają często przesadne obawy, wynikające między innymi stąd, że informacje o chorobie pacjenci uzyskują dopiero w poczekalni u lekarza, często od osób przewlekle, a niekiedy poważnie chorych. Dlatego starałem się przekazać w książce wiadomości, które nie wzbudzą zbędnego niepokoju, ułatwią współpracę lekarza z chorym, a jednocześnie nie wpłyną na zastosowanie się chorego do indywidualnych zaleceń lekarza.

  Mam nadzieję, że książka zostanie przyjęta przychylnie nie tylko przez chorych, ale także przez lekarzy.

  Wobec wyczerpania pierwszego nakładu książki, Wydawnictwo i Autor udostępniają obecnie Czytelnikom wydanie drugie, przejrzane i uzupełnione.

  Tadeusz Górowski, Warszawa, październik 2001 r.