Większość z nas przesypia około l/3 życia (czyli 25 lat) albo nawet więcej. Jednak dla ponad 40% obywateli zachodnich krajów uprzemysłowionych czas ten wcale nie oznacza przyjemności, a wręcz przeciwnie - udrękę. Jedni budzą się w nocy lub zbyt wcześnie nad ranem i nie mogąc zmrużyć oka, przewracają się niespokojnie z boku na bok. Inni na pozór śpią mocno, ale ich sen jest płytki i nie przynosi upragnionego odpoczynku. Rano wstają z łóżka potwornie zmęczeni i czują się tak, jakby przejechał po nich walec. Ich wydolność oraz jakość życia znacznie się obniża.
Z reguły zaburzeń snu nie uznaje się za poważne schorzenia. Jednak skutki nieprzespanych godzin dają się dotkliwie we znaki w ciągu dnia. Z czasem brak snu może wywołać choroby organiczne, przede wszystkim ze strony układu sercowo-naczyniowego oraz układu trawienia, jak również powodować dolegliwości na tle psychiczno-nerwowym.
Współcześnie można poradzić sobie z kłopotami z zaśnięciem przez zażycie silnie działających leków syntetycznych. Jednak sen jest wówczas wywołany sztucznie, a w dodatku środki nasenne często zakłócają przebieg ważnej fazy snu, w której pojawiają się marzenia senne. Stąd też po długim śnie po tabletkach wcale nie czujemy się wypoczęci, lecz dokładnie tak samo, jak po nieprzespanej nocy. Poza tym środki nasenne utrzymują swoje działanie także w ciągu dnia, co objawia się czymś w rodzaju kaca, charakteryzującego się zmęczeniem, wyczerpaniem i spadkiem wydolności. Jak na ironię, są to typowe oznaki zakłóconego snu.
Mając to na uwadze, syntetyczne środki nasenne powinno się stosować jedynie w razie wyższej konieczności, by przez jakiś czas działały objawowo. Nie sposób za ich pomocą wyeliminować przyczyn zaburzeń snu.
Wydaje się, że cena, jaką trzeba zapłacić za nie do końca zadawalające działanie środków nasennych jest dość wysoka. Oprócz potencjalnych poważnych niepożądanych skutków ich nadużywanie grozi uzależnieniem, które w przypadku niektórych leków (w szczególności barbituranów) pojawia się już po kilku dniach przyjmowania.
Naturalne środki nasenne, jak np. kozłek lekarski (waleriana), uznawane za nieszkodliwe, w ciężkich zaburzeniach snu działają za słabo. Tego typu substancji również nie należy stosować zbyt długo lub nieprzerwanie.
Sen, jako naturalny fizjologiczny stan organizmu, powinien następować samoistnie, bez pomocy z zewnątrz. Osoba zainteresowana musi podjąć wysiłek, by tak się stało, choć oznacza to pokonywanie wielu przeszkód i wymaga większego zaangażowania niż sięgnięcie po tabletki nasenne. Bez wątpienia jednak taka postawa sprzyja kompleksowemu przeciwdziałaniu zaburzeniom snu i umożliwia skuteczne ich wyleczenie.
Brak snu nie musi być ziem koniecznym - ten stan można zmienić. Chociaż trzeba zrezygnować ze złych nawyków, co nie zawsze jest łatwe, i znieść kilka bezsennych nocy, to na końcu tej drogi wracamy do naturalnego rytmu snu-czuwania, który sprzyja zachowaniu zdrowia i zapewnia dobrą jakość życia.