Umysła Lidera czyli jak kierować ludźmi... (Iwona Majewska-Opiełka)

Spis treści

Przedmowa.........................................5

Podziękowania .....................................10

Wstęp............................................11

CZĘŚĆ PIERWSZA UDER.......................17

Rozdział I Sylwetka lidera............................19

1. FUNKCJE LIDERA...............................20

2. KSZTAŁTOWANIE LIDERÓW.......................24

3. CECHY LIDERA.................................26

3.1. Poczucie własnej wartości ......................28

3.2. Proaktywność ...............................32

3.3. Samodzielność...............................37

3.4. Pozytywne myślenie...........................41

3.5. Współzależność..............................47

3.6. Spójność wewnętrzna .........................51

3.7- Poczucie obfitości ............................54

3.8. Umiejętność tworzenia wizji.....................58

3.9. Zdolność i wola ciągłego uczenia się...............61

3.10. Intuicja...................................67

3.11. A co z kompetencjami zawodowymi? .............70

4. PRAWA PÓŁKULA MENEDŻERA ....................74

4.1. Różnice w działaniu lewej i prawej półkuli mózgu.....75

4.2. Inteligencja emocjonalna.......................76

4.3. U progu XXI wieku ...........................79

4.4. Potrzeba twórczego myślenia....................81

5. ROZWIJANIE PRAWEJ PÓŁKULI ....................82

6. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE .................85

Rozdział II Kontekst lidera ...........................87

1. CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA LUDZI SPRAWUJĄCYCH FUNKCJE KIEROWNICZE ...........................88

1.1. Czynniki fizyczne i biologiczne...................89

1. 1. Czynniki psychologiczne .......................93

1.3. Czynniki społeczne i polityczne...................96

2. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE..................99

Rozdział III Kierowanie przedsiębiorstwem...............101

1. KIEROWANIE A ZARZĄDZANIE ....................102

1.1. Nauka kierowania ...........................107

2. KIEROWANIE ZGODNIE Z WARTOŚCIAMI ............109

2.1. Kultura przedsiębiorstwa......................110

2.2. Misja przedsiębiorstwa........................110

2.2.1. Tworzenie misji przedsiębiorstwa.............113

2.3. Błędy racjonalnego zarządzania .................117

2.4. Czynniki zapewniające sukces przedsiębiorstwa.....118

2.5. Kultura przedsiębiorstwa w Polsce...............120

3. ZMIANY ......................................122

3.1. Czynniki powodujące lęk przed zmianami..........122

3.2. Rola lidera w stymulowaniu zmian...............124

3.2.1. Etapy przeprowadzania zmian...............127

3.3. Praktyka wprowadzania zmian..................130

4. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE.................133

CZĘŚĆ DRUGA CZŁOWIEK I PRACA..............135

Rozdział I Od zarządzania naukowego

do zarządzania w nowym wieku........................137

1. ZARZĄDZANIE NAUKOWE........................138

2. ZARZĄDZANIE Z UDZIAŁEM PSYCHOLOGII...........139

2.1. Praca Hertzberga............................140

2.2. Teoria X...................................141

2.3. Teoria Y...................................142

3. WSPÓŁCZESNA WIEDZA O CZŁOWIEKU I JEJ WPŁYW

NA TEORIE ZARZĄDZANIA..........................143

3.1. Teoria Z...................................145

3.2. O potrzebie działania w myśl spójnej koncepcji......147

4. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE.................148

Rozdział II Znajomość ludzi..........................149

1. TO. CO NAS ŁĄCZY .............................150

2. TE SAME POTRZEBY, RÓŻNE WARTOŚCI............152

3. SKĄD SIĘ BIERZE WIEDZA O LUDZIACH ............154

3.1. Samopoznanie..............................154

3.2. Studiowanie przedmiotu ......................156

3.3. Słuchanie i obserwowanie.....................157

3.3.1. Słuchanie empatyczne ....................157

3.3.2. Jak rozmawiać ..........................158

3.4. Pomoc w zdobywaniu wiedzy o ludziach...........162

4. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE ................168

Rozdział III Rekrutacja pracowników................... 170

1. CURRICULUM VITAE I WSTĘPNA ROZMOWA......... 174

1.1. Warunki i technika wstępnej rozmowy............ 177

2. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE ................180

Rozdział IV Tworzenie właściwej atmosfery pracy..........181

1. INFORMACJA W MIEJSCU PRACY..................185

1.1. Narada - szczególna forma komunikacji ..........191

ł.2. Garść wiadomości przydatnych przy

przygotowywaniu i prowadzeniu narad...............192

1.3. Najczęstsze przyczyny zlej komunikacji...........199

1.3.1. Brak odpowiednich fizycznych warunków

do skutecznego porozumiewania się ...............199

1.3.2. Brak potrzeby komunikacji.................201

1.3.3. Nastawienie na przekazywanie, a nie na przyjmowanie informacji........................204

1.3.4. Przekazywanie sprzecznych informacji ........205

2. TYLKO WYGRANA-WYGRANA .....................208

3. POTRZEBA PRZYNALEŻNOŚCI ....................211

4. POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA ....................215

4.1. Kto nie ryzykuje, ten nie pije szampana...........218

5. WARUNKI PRACY ..............................219

6. MOTYWOWANIE DO PRACY I WSPÓŁPRACY..........221

6.1. Poczucie sukcesu ...........................222

6.2. Poczucie znaczenia i uznania...................225

6.3. Praca mająca znaczenie.......................228

1. 1. Powierzanie odpowiedzialności..................232

6.5. Gratyfikacyjna rola pieniędzy...................235

6.6. Wzbudzanie entuzjazmu.......................238

7. ZWIĄZKI ZAWODOWE ...........................241

8. PUNKTY SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE.................245

Rozdział V Lider w działaniu .........................248

1. PRZESUNIĘCIE PARADYGMATU ...................249

2. NOWY STOSUNEK DO PRACY I DZIAŁANIA...........252

2.1. Pracę trzeba lubić............................254

2.2. Odmitologizowany Zachód .....................257

2.3. A właśnie, że można..........................260

3. PODŚWIADOMOŚĆ - PARTNER W BIZNESIE..........262

3.1. Świadome wykorzystywanie podświadomości.......265

3.2. Rozwijanie intuicji ...........................269

3.3. Programowanie siebie i innych..................271

4. ZARZĄDZANIE SOBĄ W CZASIE....................277

4.1. Nie ile. ale co...............................278

4.2. Ważne czy pilne.............................281

4.3. Życie zawodowe i prywatne.....................283

4.4. Powierzanie pracy innym ......................285

4.5. Praca w kręgu wpływu........................287

4.6. Całościowa troska o swoje istnienie ..............289

4.6.1. Tworzenie biologicznych podstaw skutecznego działania....................................293

4.6.2. Wykorzystywanie potencjału intelektualnego . . . .295

4.6.3. Troska o życie emocjonalne .................298

4.6.4. Coś dla duszy ...........................301

4.7. Kartka z terminarza..........................305

5. PYTANIA SPRAWDZAJĄCE PRZYSWOJONĄ WIEDZĘ

I JEJ PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE.................310

Zakończenie.......................................312

Dodatek A........................................314

Dodatek B........................................315

Dodatek C........................................316

Dodatek D........................................317

Dodatek E........................................318

Dodatek F ........................................322

Iwona Majewska-Opiełka jest psychologiem i doradcą rozwojowym w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Również w Polsce prowadzi wykłady, seminaria i warsztaty z zakresu rozwoju potencjału człowieka oraz udziela indywidualnych konsultacji. Jest autorką kilku książek, m. in. Droga do siebie i Ku doskonałości, oraz wielu artykułów. Mieszka w Kanadzie.

To pierwsza chyba na polskim rynku książka ujmująca całościowo problemy zarządzania i kierowania ludźmi, adresowana do polskich liderów i ludzi biznesu i oparta na polskich realiach. Autorka, wykorzystując zarówno swoją rozległą wiedzę teoretyczną, jak i praktykę kursów i seminariów, które prowadzi w Polsce i w Kanadzie, szeroko omawia m. in. cechy prawdziwego lidera, zasady i wartości, jakimi powinien się kierować, jego rolę w przedsiębiorstwie, umiejętność skutecznego przewodzenia ludziom i wzbudzania w nich entuzjazmu. Swoje tezy ilustruje wieloma przykładami polskich firm i ich szefów, a odwołując się do przykładów firm zachodnich, zachowuje właściwy dystans i krytycyzm.

Z czystym sumieniem polecam tą świetną książkę każdemu, bo liderem można być nie tylko w biznesie. Natomiast uważam, że najwięcej korzyści z lektury odniosą menedżerzy średniego i wyższego szczebla oraz przedstawiciele firm.

Joanna Krawczyk Dyrektor Finansowy Pepsico Poland

Podziękowania

Dziękuję serdecznie moim Wydawcom za cierpliwość i wyro­zumiałość w związku z przedłużającym się czasem pracy nad moją książką.

Dziękuję moim słuchaczom i klientom za dzielenie się ze mną swoimi doświadczeniami i uwagami oraz za zgodę na posłużenie się ich przykładami.

Dziękuję Państwu również za umacnianie mnie w przekona­niu, że moja praca jest potrzebna i zmierza w dobrym kierun­ku.

Przede wszystkim wdzięczność swą przekazuję najbliższym - Jackowi, Magdalenie i Weronice. Wasza miłość i zrozumienie dla mojej pracy jest wiatrem dla moich skrzydeł. Dziękuję Wam za zrozumienie dla mojej pracy i Waszą miłość.

Wstęp

Choćby miał to już przed oczami, człowiek nie może się nauczyć czegoś, do czego nie jest przygotowany.

Emerson

Kształcenie liderów - pomoc w wyrabianiu cech charakteru niezbędnych do kierowania Innymi - wydaje się dziś jednym z najpilniejszych zadań. Jest to jednocześnie praca niezwykle wdzięczna i dająca dużo zadowolenia, stąd zapewne tak wielu ludzi trudni się treningiem potencjalnych przywódców. Świat pracy Stanów Zjednoczonych i Kanady, gdzie mieszkam, po­wszechnie uczęszcza na różnorodne zajęcia z zakresu samo­doskonalenia; niektóre firmy organizują w zakładach specjal­ne treningi, kierują swoich pracowników na seminaria prowa­dzone przez osoby zajmujące się stymulacją rozwoju lub przeznaczają rocznie pewną sumę (np. w jednym z chicago­wskich banków jest to dwa tysiące dolarów) na indywidualne dokształcanie. O wzroście popularności takich szkoleń niech świadczą następujące dane : w 1989 roku jedna z bardziej znanych firm - Skill Path - przeprowadziła tylko osiemdziesiąt dwa seminaria, a w 1995 roku już ponad osiem tysięcy oraz tysiąc treningów dostosowanych do potrzeb konkretnych przedsiębiorstw. W CareerTrack obsłużono czterysta siedem­dziesiąt jeden firm z pięciuset uznanych przez pismo „Fortune" za najlepiej funkcjonujące. Anthony Robbins, autor m.in. książki Nasza moc bez granic , jeden z czołowych trenerów w zakresie doskonalenia działania prowadzi dwadzieścia pięć

* Dane pochodzą z broszury informującej o działalności Skill Path I innych

wymienionych firm. •• Wydawnictwo MEDIUM. Warszawa 1996.

do pięćdziesięciu seminariów rocznie. Stephena R. Coveya, autora bestsellera 7 nawyków skutecznego działania wysłu­chało już trzysta pięćdziesiąt tysięcy osób, a jego zatrudniające ponad czterysta osób Centrum Szkolenia Liderów (Covey Le-adership Center ) z grupy wspomnianych pięciuset najlep­szych firm przeszkoliło sto pięćdziesiąt.

Sytuacja ekonomiczna firm zajmujących się doskonaleniem personalnym i zawodowym świadczy o tym. jak bardzo pożą­dana jest ich praca: CareerTrack znajduje się na 32 miejscu sporządzanej przez magazyn „Fortune" listy pięciuset najbar­dziej dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstw, firma Coveya zaś jest na 492 miejscu listy Fortune, podającej najlep­sze firmy. Generalnie -jak wynika z badań American Society of Training & Development - w Stanach Zjednoczonych prze­znacza się na szkolenia pracowników więcej niż na... naukę dzieci od przedszkola po szkołę średnią włącznie.

Firmy szkoleniowe działają również w Polsce. Tutaj także bardziej świadome przedsiębiorstwa wydają spore kwoty na kształcenie swoich pracowników. Cena jednego dnia kursu zorganizowanego w przedsiębiorstwie, tzw. kursu „in compa­ny", na którym liczba uczestników wynosi dwanaście - piętna­ście osób. waha się od tysiąca ośmiuset do siedemnastu tysięcy złotych, przy średniej około czterech tysięcy złotych. Szkolenia otwarte kosztują od trzystu dziewięćdziesięciu do trzech i pół tysiąca, najczęściej w granicach pięciuset zło­tych . To, co otrzymuje się za te pieniądze, ma różną wartość. W Polsce działają przedstawicielstwa kilku znanych firm kon­sultingowych i szkoleni