Opis z tyłu książki:
W "Wielkiej księdze nalewek" zgromadzono 600 receptur łatwych do wykonania domowym sposobem nalewek, likierów, win, piw i miodów, którymi można się nie tylko leczyć, ale również sprawiać przyjemność podniebieniu. To jedynie cząstka tradycyjnych przepisów, typowych dla polskich dworków szlacheckich, wiejskich plebanii czy mieszczańskich salonów, skąd moda na nalewki rozprzestrzeniła się na kraje ościenne, gdzie przetrwała - podobnie jak w Polsce - do dziś. Uzdrawiające moce zaklęte w roślinach wykorzystuje się od dawna do sporządzania trunków o wybornym smaku i znakomitym zapachu, którymi miło się delektować, zwłaszcza w długie jesienne i zimowe wieczory. Byle tylko z umiarem...

Od Autora

Już starożytni mieszkańcy tak zwanego żyznego półksiężyca, czyli Egiptu, Mezopotamii i Syrii, nauczyli się produkować wino, a dzięki nim umiejętność tę posiedli także inni. Piwo to wynalazek Germanów. Miód wreszcie to napitek Słowian, Galów i ludów bałtyckich... Ale tak naprawdę, kto, kiedy i gdzie wytworzył po raz pierwszy napój alkoholowy, na pewno na zawsze pozostanie tajemnicą. Można tylko przypuszczać, że doszło do tego przypadkowo, i to jednocześnie w wielu miejscach naszego globu.
Starożytni znali wyłącznie niskoprocentowe napoje alkoholowe (wina, piwa, miody). Jako pierwsi destylacji alkoholu z wina dokonali kapłani egipscy, i to najprawdopodobniej w V wieku p.n.e. Sto lat później destylacja nieobca była już Grekom, a następnie także i Rzymianom. Niestety, jak wiele umiejętności starożytnych, razem z upadkiem cesarstwa i zajęciem jego ziem przez ludy barbarzyńskie, i ta poszła w zapomnienie.
Po raz kolejny destylację odkrywają alchemicy arabscy w VIII wieku n.e. i otrzymany w jej wyniku produkt nazywają alkoholem, mieszkańcy chrześcijańskiej Europy zaś — wodą życia (aqua vitae — stąd później nasza swojska okowita).
Proces wytwarzania alkoholu był otoczony ścisłą tajemnicą, a Arabowie mieli monopol na wyrób tej niezwykłej, cennej cieczy, na bazie kiórej przygotowywali leki. Utracili wyłączność, gdy w roku 1296 Arnold de Villenueva, hiszpański alchemik i profesor francuskiego uniwersytetu w Montpellier, po raz pierwszy opisał sposób „palenia wina" — jak nazywano ów proces.
A. potem? Potem alkohol przestał być wyłącznie lekiem, a stał się również i używką.

W XIII wieku Irlandczycy rozpoczynają pędzenie whisky z ziarna jęczmiennego. Wkrótce w ich ślady idą Szkoci.
XV/XVI wiek daje nam armagnac i rum. W wieku XVII pije się pierwszy koniak, natomiast gorzałka, czyli wódka, powstaje na ziemiach polskich przed 1550 rokiem... Gorzałka, inaczej okowita, pędzona jest ze zboża. Polska bowiem zbożem stoi, Sandomierskie zaopatruje w ten towar zachód Europy, spławiając go Wisłą do Gdańska, ale jest jeszcze Ukraina!... I ukraińskie zboże...
Skoro jest więc z czego pędzić okowitę, to się ją pędzi. I to w dużych ilościach. Ma ona jednak bardzo poważną wadę, jest wstrętna w smaku. Ponieważ nie znano wówczas rektyfikacji, czyli powtórnej destylacji spirytusu, picie z przyjemnością czystych wódek było — ze względu na „fuzlowy posmak" — niemożliwe. Aby smak okowity poprawić, próbowano różnych sposobów. Pierwszym, dość skutecznym, było starzenie (leżakowanie) wódki. Zabierało ono jednak bardzo dużo czasu, więc ów smak próbowano poprawić w inny sposób i szybciej. W tym też celu zaczęto wzbogacać spirytus bądź wódkę smakami i zapachami owoców, traw, ziół, miodu, korzeni itp. Nie trzeba chyba dodawać, że przyniosło to znakomity efekt! Nie tylko ze względu na znakomity smak i zapach, lecz również z powodu właściwości leczniczych, które miały owe dodatki do spirytusu. I jeden czy dwa małe kieliszki do obiadu czy do kolacji to była nie tylko rozkosz dla podniebienia, lecz także coś, co leczniczo wspomagało organizm.
Z czasem powstało wiele — tysiące!!! — oryginalnych przepisów na nalewki, tak typowe dla polskich dworków szlacheckich, wiejskich plebani czy mieszczańskich saloników. Moda na nalewki przeszła do naszych niemieckich, skandynawskich i wschodnich sąsiadów, gdzie przetrwała — tak jak i u nas — po dziś dzień.

Szkoda, że obecne tempo życia i szukanie kulinarnej łatwizny w postaci gotowych produktów kupowanych w sklepach czy supermarketach powoli wypiera także polskie nalewki z naszych domów, zastępując je gotowymi, niekoniecznie smacznymi trunkami sprzedawanymi w pięknych butelkach oklejonych mniej czy bardziej gustownymi etykietami...
W tej książce, którą drogi Czytelniku trzymasz w ręku, będzie nie tylko o nalewkach, ale i o innych napojach alkoholowych, dzięki którym możemy się leczyć, ale również sprawić przyjemność podniebieniu. Zaczniemy jednak od nalewek i likierów.
Cóż to takiego? Ano, najkrócej mówiąc, są to wyciągi alkoholowe z ziół, kwiatów, kory, korzeni, liści, a przede wszystkim z owoców, przy czym nalewki od likierów różnią się — najprościej mówiąc — zawartością alkoholu i cukru. Ich produkcja jest stosunkowo prosta, dlatego przy odrobinie wiedzy oraz inwencji możnaje otrzymać domowym sposobem, według nie tylko gotowych receptur, ale również własnych pomysłów.
Wspomnieć teraz wypada, czym są wina, miody i piwo. Najkrócej i najprościej: wina to sfermentowany sok z winogron. I tylko temu napojowi przysługuje nazwa: wino. Napoje alkoholowe z soku owocowego (czasem innego, np. brzozowego, klonowego, palmowego) także potocznie nazywa się winami, chociaż winami nie są. Miody wreszcie to sfermentowany miód rozcieńczony wodą. A piwo? To sfermentowany słód jęczmienny (czasem części innych roślin) doprawiony chmielem, a czasem też innymi przyprawami korzennymi.
Niniejsza książka zawiera rozmaite receptury domowych nalewek, win, miodów, piw. Niektóre trunki mają ponadto wartość leczniczą, ale niekoniecznie muszą być smaczne. Ale przejdźmy wreszcie do rzeczy...