www.igya.pl

Opakowania i naczynia

Uczeni wciąż przypominają o szkodliwości plastikowych butelek dla zdrowia człowieka. Mogą one doprowadzić do przedwczesnego dojrzewania płciowego, niepłodności i raka. Bisfenol A, który sam w sobie przypomina żeński hormon estrogen stosowany jest do produkcji opakowań i butelek do produktów i napojów, a nawet do butelek, z których karmi się małe dzieci.

Badania uczonych z Harvard School of Public Health wykazały, że zawartość bisfenolu A w moczu pacjentów, którzy przez tydzień pili napoje wyłącznie z plastikowych butelek wzrosła o 69%.

Ogrzewanie plastikowych butelek przed karmieniem dziecka prowadzi do przenikania substancji chemicznych do płynnej zawartości w niebezpiecznych ilościach. Wywołuje to zaniepokojenie, ponieważ dzieci są szczególnie wrażliwe na bisfenol A, który może doprowadzić do zaburzeń pracy gruczołów.

39.00 PLN

Dodaj do koszyka x5

Dotychczasowe badania wykazały, że duże spożycie bisfenolu A prowadzi do wad wrodzonych, problemów ze wzrostem i podwyższonego ryzyka powstania chorób serca oraz cukrzycy. Pokarm, który spożywamy, powietrze którym oddychamy, przepełnione są estrogenopodobnymi substancjami, co może być powodem obniżenia poziomu progesteronu, a przez to wczesnego łysienia. Stosowanie określonych syntetycznych substancji estrogenopodobnych doprowadziło już do stopniowego obniżenia liczby sprawnych plemników w spermie mężczyzn. W perspektywie grozi to ludzkości masową niepłodnością. Rozprzestrzenienie syntetycznych hormonów typu estrogenów w wodzie i glebie prowadzi nie tylko do zmniejszenia płodności, lecz również do mutacji wywołujących raka i spadku intelektu. Podwyższona ilość estrogenu pociąga za sobą pojawianie się pryszczy, niepłodność, wielotorbielowatość jajników i raka macicy u kobiet. Masowe rozprzestrzenienie syntetycznych hormonów wpływa nie tylko na człowieka, ale i na zwierzęta. Amerykańscy geolodzy w ostatnich latach zaobserwowali w USA podwyższony poziom substancji estrogenopopodobnych. Ich podstawowym źródłem są tony doustnych środków antykoncepcyjnych, które przeszły przez organizmy amerykańskich kobiet i trafiły do ścieków. Substancje te, szczególnie w połączeniu z niektórymi pestycydami wywierają specyficzny wpływ na zwierzęta. Na Florydzie obserwuje się zmniejszanie penisa u samców aligatorów, a u niektórych ryb proteiny uczestniczące w powstawaniu ikry zaczęły być wytwarzane nie tylko przez samice, ale również przez samców. Cierpią nie tylko zwierzęta wodne, lecz także ptaki. Nadmiar żeńskich hormonów płciowych uzyskiwanych przez nie wraz z pokarmem zaburza normalne zachowania godowe – rośnie liczba „kawalerów” niepotrafiących wydawać dźwięków wabiących samice, co zmniejsza populację ptaków.

We wrześniu 2009 roku australijskie miasto Bundanoon było pierwszym miastem na świecie, w którym całkowicie zabroniono sprzedaży wody w plastikowych butelkach. W USA w San Francisco, w Seattle i Chicago uchwalono dodatkowy podatek (5%) od każdej plastikowej butelki. Kilka restauracji w tych miastach również zrezygnowało z plastikowych butelek z wodą.

W Chinach przez 5 lat badano seksualne zdrowie 230 pracowników fabryki w Szanghaju, którzy stykają się z wysokim poziomem bisfenolu A podczas produkcji żywicy epoksydowej, porównując ich wyniki z wynikami analiz 400 ludzi z grupy kontrolnej niemających kontaktu z bisfenolem. Dodatkowo badacze sprawdzili mocz badanych na okoliczność zawartości bisfenolu A. Zdrowie seksualne oceniano poprzez wywiad przeprowadzany z każdym z uczestników projektu według czterech kryteriów: zdolność do erekcji, zdolność do wytrysku, poziom pociągu seksualnego i stopień satysfakcji seksualnej. Podczas analizy rezultatów okazało się, że pod wpływem bisfenolu A mężczyźni mają 4 razy większe problemy z erekcją i 7 razy większe problemy z ejakulacją.

Lekarze wykryli w lekkich, kolorowych talerzykach plastikowych wielokrotne przekroczenie norm zawartości substancji trujących i doszli do wniosku, że naczynia takie wydzielają ogromną ilość niebezpiecznych dla zdrowia formaldehydów, które podczas ogrzewania dostają się bezpośrednio do potraw.

Polimery, szczególnie w wysokich temperaturach ulegają zmianom, przez co wydzielają produkty rozpadu. Plastik posiadający znak „PS” nie reaguje z zimnymi płynami. Wystarczy jednak wlać do niego płyn o temperaturze powyżej 70*C, a nieszkodliwe naczynie zacznie wydzielać szkodliwy styren. Przy regularnym spożywaniu gromadzi się on w wątrobie, nerkach i prowadzi do marskości wątroby. Naczynia z polistyrenu cechuje łamliwość i nieodporność na gorąco. Niestety talerzyki z polistyrenu często wykorzystywane są do grilla. Poza gorącym mięsem i ketchupem spożywamy jeszcze dawkę toksyn. Do herbaty i kawy lepiej stosować naczynia z polipropylenu. Łatwo je odróżnić: nie łamią się tylko zgniatają i posiadają oznaczenie „PP”. Polipropylenowe kubeczki wytrzymują temperaturę płynu do 100*C. Opakowania farmaceutyczne przygotowuje się właśnie z polipropylenu. Polichlorek winylu (PVC) z czasem zaczyna wydzielać chlorek winylu, który jest szkodliwy. Oczywiście z butelki trafia on do wody, z talerza do pokarmu, a stamtąd do organizmu człowieka i wywołuje raka. Butelka zaczyna wydzielać ten środek tydzień po tym, jak została napełniona. Po miesiącu w wodzie mineralnej gromadzi się kilka miligramów tej substancji. Z punktu widzenia onkologów jest to bardzo wiele. Jak odróżnić niebezpieczne wyroby z PVC od bezpiecznego plastiku? Najlepiej ucisnąć butelkę paznokciem, lub ją zgiąć. Jeśli butelka jest niebezpieczna, to powstaje na niej biaława rysa w miejscu załamania. Butelka z bezpiecznego polimeru pozostaje gładka.

Nie wolno ponownie nalewać do jednorazowej plastikowej butelki mleka lub oleju, jak czynią to sprzedawcy na rynkach. Nie da się bowiem umyć takiego naczynia bez naruszenia spójności warstwy polimerowej, a w przypadku uszkodzenia powierzchni naczynie zaczyna wydzielać do płynu związki kadmu, ołowiu i formaldehyd.

Bardzo wiele współczesnych materiałów, z których wykonane są opakowania, to plastik. Same polimery są obojętne chemicznie, nietoksyczne i nie przedostają się do pokarmu. Lecz monomery obecne w materiałach polimerowych, substancje pośrednie, dodatki technologiczne, rozpuszczalniki i produkty reakcji pobocznych oraz rozpadu chemicznego mogą przeniknąć do pożywienia i zatruwać człowieka. To przedostawanie się może mieć miejsce w czasie przechowywania, lub obróbki żywności, jak również podczas podgrzewania w kuchence mikrofalowej.

Szczególne wymagania chemiczne stawiane są przedmiotom stykającym się z pożywieniem. Materiał nie powinien wywierać wpływu na organoleptyczne właściwości pokarmu (nie zmieniać barwy, nie nadawać zapachu lub posmaku). Kiedy kupujesz czajnik elektryczny, powąchaj go, a wyczujesz trujący zapach. Jaka będzie woda po zagotowaniu w takim czajniku?

Opakowania próżniowe

Cały świat przyklasnął temu cudowi techniki po jego wynalezieniu. Hermetyczne opakowanie zapobiega przenikaniu mikroorganizmów do pożywienia, przez co znacznie wydłuża termin przydatności. Ostatnimi laty istotnie zmieniły się funkcje opakowań. Stały się one czynnikiem, przy pomocy którego można tworzyć optymalne środowisko gazowe we wnętrzu opakowania (przechowywanie w środowisku modyfikowanym i regulowanym), regulować temperaturę ogrzewania mikrofalowego (specjalne folie), zmieniać skład produktu. Takie opakowania nazywamy aktywnymi, ponieważ zawierają specjale dodatki: pochłaniacze gazów i wilgoci, preparaty bakteriobójcze, aromatyzatory. Opracowano preparaty bakteriobójcze, które nanosi się bezpośrednio na żywność: sery, kiełbasy, produkty mięsne. Bodźcem do rozwoju opakowań próżniowych i opakowań z modyfikowaną atmosferą była rezygnacja ze sterylizacji żywności. Opakowanie próżniowe, to opakowanie z modyfikowaną atmosferą gazową z dodatkiem mieszanki gazów (azot, tlen, dwutlenek węgla). Atmosfera taka powstrzymuje rozwój mikroorganizmów. Jest to bardzo ważna właściwość w przypadku produktów o dużej wilgotności, szczególnie mięsnych oraz półfabrykatów. Jednak opakowania próżniowe związane są z określonymi problemami.

Aby łatwopsujący się produkt przechowywać przez kilka miesięcy, nie wystarczy po prostu zapakować go i umieścić w lodówce. Producenci wstrzykują do produktu różne pierwiastki z tablicy Mendelejewa, aby zwiększyć objętość produktu, poprawić barwę i wygląd zewnętrzny, a następnie umieszczają w woreczkach próżniowych produkty niskiej jakości. Jest to rzecz ryzykowna dla konsumenta. Opakowanie próżniowe z jednej strony hamuje rozwój znanych mikroorganizmów, a z drugiej strony uruchamia nieznane dotąd infekcje. Kiedyś bakterie rozwijały się na rogaciźnie, a teraz przerzuciły się na człowieka. Oznacza to, że pojawiło się międzygatunkowe rozprzestrzenianie chorób. Człowiek może nagle zachorować, a powodem będzie infekcja z opakowania próżniowego. Najwrażliwszymi pod tym względem produktami są: mięso, ryba i ser.

„Ekologicznie czyste” opakowania kiełbas i serów produkowane są z polichlorku winylu, który nie reaguje z wodą, lecz nikt nie sprawdzał czy wchodzi w reakcję z tłuszczami zawartymi w produktach żywnościowych.

Naczynia w kuchni

Prawdopodobnie najbardziej czyste pod względem ekologicznym naczynia, to naczynia drewniane. Oczywiście nikt nie będzie używał drewnianej łyżki do jedzenia, ale kisić i marynować można w beczkach drewnianych zamiast w plastiku. Szklane żaroodporne naczynia również są dobrym wariantem do przygotowywania posiłków, jednak należy przestrzegać wszystkich zasad bezpieczeństwa podczas ich używania. W szkle można przygotowywać zapiekanki, parzyć herbatę, istnieją również żaroodporne garnki i patelnie. Ceramiczne garnuszki i brytfanki są ekologicznie czyste i nieszkodliwe, jednak pod warunkiem, że nie są pokryte emalią. W ceramicznych emaliach, szczególnie barwionych, mogą znajdować się szkodliwe związki metali.

W naczyniach ze stali nierdzewnej można przygotowywać produkty wszelkiego rodzaju.

Jednak niektóre rodzaje współczesnych naczyń okazują się bombą z opóźnionym zapłonem, ponieważ materiały stykające się z pokarmem często są niebezpieczne. Kiedyś garnki aluminiowe testowano przede wszystkim na okoliczność podwyższonej zawartości ołowiu, arsenu i innych trujących metali, które łatwo przedostawały się do pożywienia podczas gotowania posiłków. Sole aluminium są niebezpieczne dla zdrowia, a przy codziennym stosowaniu folii i naczyń z aluminium możliwe jest nawet zatrucie pokarmowe. W większości przypadków stężenie aluminium w pokarmie jest niewielkie, lecz jeśli spożywa się taki „dodatek” regularnie, wzrasta ryzyko choroby Parkinsona i Alzheimera oraz raka.

Nie należy w jednym garnku (na parze) jednocześnie przygotowywać ryby, mięsa i warzyw. Żaden produkt nie powinien być łączony z innym nie tylko w żołądku (rozdzielne żywienie), nie tylko podczas przechowywania, lecz również w trakcie gotowania. Oto przykład: kiedy układamy w naczyniu do gotowania na parze filety z ryby oraz warzywa, opary rtęci z ryby przenikają do warzyw, psując tym samym całą potrawę. Para nie zmniejsza zawartości rtęci, a jedynie przemieszcza ją z ryb do warzyw, a na końcu wszystko to trafia do organizmu. Jeśli na parze przygotowuje się tylko rybę bez dodatku warzyw, to para pozbawia rybę rtęci.

Każdy materiał, z którego wykonane są naczynia może być na swój sposób szkodliwy. Najmniej reaguje z pokarmem szkło, emalia i stal nierdzewna. Na naczyniach emaliowanych często pojawiają się pęknięcia i odpryski. W tych miejscach wilgoć styka się z metalem, który zaczyna korodować. Wówczas do potraw przedostają się szkodliwe metale.

Obecnie bardzo popularne są naczynia pokryte teflonem. Teflon jest szczególną postacią plastiku, ulega zniszczeniu. Jeśli pustą patelnię teflonową rozgrzeje się do temperatury 300*C (zazwyczaj smażymy na 200-220*C), to teflonowe pokrycie zacznie się rozkładać wydzielając szkodliwe opary. Uczeni od dawna podejrzewają, że potrawy przygotowane w teflonowych naczyniach mogą być niebezpieczne dla organizmu. Zgodnie z twierdzeniem Federalnej Agencji Ochrony Środowiska USA, sulfoniany perfluorooktanu stosowane przy produkcji teflonu są niezwykle szkodliwe dla zdrowia. Szczury, które karmiono tą substancją dodając ją do karmy, szybko i masowo zdychały. Te zaś, które przeżywały niezbyt interesowały się płcią przeciwną i zatrzymywały się w rozwoju płciowym.

Zachęcamy do sprawdzania jakości opakowań, w których znajduje się kupowana przez nas żywność i przeglądu garnków oraz patelń w swej kuchni.